Samen werken aan een sterker lokaal ouderenbeleid
PSC Open Huis ontving Vlaamse projectmiddelen om het lokale ouderenbeleid te versterken. Tegen 2030 willen we in vijftien gemeenten in Vlaanderen een stap vooruitzetten: samen met lokale besturen, ouderen en organisaties bouwen we aan een inclusief lokaal ouderenbeleid, met meer ruimte voor de stem van de ouderen.
We ondersteunen lokale besturen en ouderen op het terrein bij de ontwikkeling van dat beleid en bij initiatieven die de inspraak van ouderen realiseren of versterken.
Hoe dat traject er precies uitziet, hangt af van de lokale noden. Daarom brengen we altijd eerst de actuele situatie in kaart en luisteren we naar wat er lokaal leeft.
Bijzondere aandacht voor kwetsbaarheid
PSC Open Huis werkt op het kruispunt van ouder worden en maatschappelijke kwetsbaarheid. Daarom besteden we binnen dit project bijzondere aandacht aan ouderen van wie de stem minder makkelijk haar weg vindt naar beleid en bestaande initiatieven. We willen ervoor zorgen dat ook hun ervaringen, noden en ideeën een plaats krijgen in het lokale ouderenbeleid.
Concreet doen we dat door:
- ouderen te begeleiden bij het benoemen van hun noden en het zoeken naar mogelijke oplossingen en goede praktijken
- relevante lokale actoren, waaronder middenveldorganisaties, met elkaar en met ouderen in verbinding te brengen;
- samen met ouderen, ouderenorganisaties en beleidsactoren te bekijken hoe oplossingen lokaal kunnen worden ingevoerd en duurzaam verankerd;
- de ervaringen, noden en voorstellen van ouderen mee te nemen in de dialoog met beleidsverantwoordelijken.
We vertrekken vanuit de ervaring van ouderen
De presentiemethodiek vormt de basis van onze aanpak. We luisteren naar de problemen waar ouderen op stoten, maar ook naar de mogelijke oplossingen die gaandeweg uit hun ervaringen naar voren komen.
Van daaruit zoeken we samen naar mogelijke concrete acties en oplossingen. Ervaringen worden zo vertaald in adviezen en oplossingen en, waar mogelijk, in concrete vormen van innovatief sociaal ondernemen.
Hoe kiezen we de vijftien gemeenten?
De selectie gebeurt op basis van verschillende parameters. We letten onder meer op een goede geografische spreiding en op variatie in de grootte van de gemeenten.
De oproep voor kandidaten wordt lokaal verspreid via verschillende kanalen, waaronder de regionale platformen ouderenbeleid (RPO’s), die de lokale ouderenraden bereiken, en de lokale besturen.
De Vlaamse Ouderenraad en VVSG zijn partners binnen het project.
We werken met een procedure van kandidaatstelling. Zo bewaken we dat kandidaat-gemeenten, verenigingen of organisaties voldoende gemotiveerd zijn en dat er genoeg spreiding is tussen de projecten, zowel inhoudelijk als qua vorm en locatie.
Eerste traject: district Antwerpen
In 2026 startte het eerste traject in het district Antwerpen. We werken er rond drie doelen.
1. Meer participatie van ouderen in kwetsbare situaties
We onderzoeken welke manieren geschikt en haalbaar zijn om kwetsbare senioren sterker te laten deelnemen aan het lokale ouderenbeleid. Hoe zorgen we ervoor dat hun stem doorweegt in het beleid van district Antwerpen en in het advieswerk van de seniorenraad?
Daarvoor zetten we een groeitraject op van netwerking, voorbereiding, kennismaking en coaching.
2. Meer kennis over eenzaamheid
We willen (senioren)verenigingen en hun medewerkers bewustmaken van wat eenzaamheid is, wat ze met mensen doet en welke vormen ze kan aannemen. Vanuit een beter begrip kunnen zij gerichter actie ondernemen.
Dit aanbod richt zich tot leden, besturen, vrijwilligers en medewerkers van ouderenorganisaties, verenigingen, initiatieven en projectpartners. De vorm stemmen we af op de doelgroep: dat kan bijvoorbeeld een expo met nabespreking, een coachingtraject, een spel, een lezing of een debat zijn.
3. Concrete initiatieven op Linkeroever
In één specifieke wijk, Antwerpen-Linkeroever, starten we een of meerdere concrete projecten of initiatieven op rond de aanpak van eenzaamheid.
Die projecten bouwen voort op kennis uit voorbije en lopende initiatieven. Tegelijk leveren de bevindingen uit het nieuwe traject nieuwe, deelbare inzichten op.
Na een eerste consultatieronde met onder meer seniorenverenigingen en AP, een lezing van het seniorenbeleidsplan van district Antwerpen en een blik op de bevolkingscijfers, blijkt Antwerpen-Linkeroever een zeer aangewezen buurt om concreet aan de slag te gaan.
We willen er de handen in elkaar slaan met de tijdelijke en structurele initiatieven die al bestaan en met verenigingen die er actief zijn of willen worden. Vanaf de start zetten we in op de participatie van de doelgroep: ouderen in kwetsbare situaties die zich eenzaam voelen.
Uit dit project kunnen we hopelijk veel leren, en deze kennis maken we deelbaar.
Timing
Het aantal betrokken gemeenten groeit stapsgewijs:
- 2026: eerste gemeente: district Antwerpen
- 2027: vier gemeenten
- 2028: zeven gemeenten
- 2029: elf gemeenten
- 2030: vijftien gemeenten
Info en contact
Katrien Van Aken – 0467 05 81 72 – katrien.vanaken@psc-antwerpen.be
